Autor: Wiktor Dąbrówka, ogrodnik od dziecka, współzałożyciel wszystkodlaogrodu.pl · Opublikowano: · Zaktualizowano: · 6 min czytania
Leszczyna (Corylus L.) to rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych. W artykule znajdziesz informacje o odmianach, sadzeniu, pielęgnacji i zastosowaniu leszczyny w ogrodzie – zarówno jako rośliny użytkowej, jak i ozdobnej.
Polecany wpisŻywopłot z grabu – jak założyć i pielęgnować krok po krokuCzytaj poradnik →
Leszczyna jako wartościowy krzew do ogrodu
Leszczyna (Corylus) to sprawdzony krzew owocowy i ozdobny, który od lat pojawia się w polskich ogrodach. Cenimy ją za orzechy laskowe, dekoracyjny wygląd, wczesne kwiaty i łatwość prowadzenia. Dobrze dobrane sadzonki ze sklepu Wszystko dla ogrodu startują zdrowe, szybko się ukorzeniają i dają mocny początek całej uprawie. Warto zestawiać ją z innymi grupami, jak drzewka owocowe czy krzewy liściaste.
Leszczyna pospolita jest na terenie Polski bardzo dobrze znana i chętnie uprawiana zarówno jako roślina użytkowa, jak i ozdobna. Ten gatunek jest ceniony ze względu na smaczne orzechy, a także dlatego, że w wielu ogrodach pozostaje mało kłopotliwym krzewem o szerokim zastosowaniu.
Kalendarz leszczyny
Leszczyny z pojemników sadzimy od marca do końca listopada, z gołym korzeniem w marcu–kwietniu oraz październiku–listopadzie.
🌰 Leszczyny i orzechy w naszym sklepie:
Leszczyna w skrócie
| Cecha | Opis |
|---|---|
| Gatunek | leszczyna pospolita (Corylus avellana), rodzina brzozowate |
| Kwitnienie | bardzo wcześnie, przed rozwojem liści |
| Stanowisko | słońce lub lekki półcień, osłonięte od wiatru |
| Gleba | żyzna, przepuszczalna, umiarkowanie wilgotna |
| Sadzenie | z pojemnika: III–XI; goły korzeń: III–IV i X–XI |
| Zapylanie | krzyżowe – posadź co najmniej 2 odmiany |
| Cięcie | prześwietlanie, usuwanie starych pędów i odrostów |
Leszczyna pospolita i inne gatunki Corylus
W Polsce dziko rośnie leszczyna pospolita (Corylus avellana).
Botanicznie leszczyna pospolita to Corylus avellana, należąca do rodzaju Corylus i rodziny brzozowatych. W uprawie spotyka się też Corylus maxima Mill, czyli formy dające często większe orzechy laskowe, oraz gatunki o innym pokroju, takie jak leszczyna turecka. To pokazuje, że leszczyna ma kilka ciekawych kierunków wykorzystania: na plon, na formę i na ozdobę.
W praktyce ogrodowej różne gatunki i wiele odmian leszczyny wybiera się ze względu na plonowanie, tempo wzrostu, odporność i wygląd liści, podobnie jak inne krzewy ozdobne do ogrodu. Wśród odmian ozdobnych szczególnie atrakcyjnie prezentują się egzemplarze o barwnych liściach, które można łączyć z hortensjami, tawułami albo berberysami oraz innymi krzewami ozdobnymi długo kwitnącymi.
Leszczyny i orzechy
Sadzonki orzechów laskowych i włoskich z naszej oferty. Przesuń w bok →
KategoriaLeszczyny i OrzechyZobacz kategorięOrzech włoski kopany z gruntuZobacz roślinę
Orzech laskowy leszczyna – Sadzonki z gruntuZobacz roślinęOrzech włoski JACEKZobacz roślinęOrzech laskowy leszczyna KATALOŃSKIZobacz roślinęOrzech laskowy leszczyna TRAPEZUŃSKIZobacz roślinę
KategoriaKrzewy owocoweZobacz kategorię
Pigwowiec pośredni 'Orange Trail’Zobacz roślinę
Truskawka ”Summer Breeze White Snow”Zobacz roślinę
Winorośl pachnąca TomekZobacz roślinęLeszczyna turecka jako drzewo
Na tle innych form wyróżnia się leszczyna turecka, bo częściej przybiera postać jednopniowego drzewa niż szerokiego krzewu. Ten gatunek ma wyraźny pień, dekoracyjną korę, regularny pokrój i zwykle bardziej uporządkowany charakter. Leszczyna turecka sprawdza się tam, gdzie potrzebne jest większe, mocniejsze drzewo o spokojnej sylwetce.
W porównaniu z typową leszczyną pospolitą leszczyna turecka rośnie bardziej pionowo i może osiągać duże rozmiary.
Kwiaty leszczyny pojawiają się bardzo wcześnie
Leszczyna pospolita kwitnie bardzo wcześnie, często jeszcze zanim rozwiną się liście. Wczesną wiosną pojawiają się kwiaty męskie w formie długich kotek, a kwiaty żeńskie są drobne, czerwone, ukryte w pąkach i przez to bardzo niepozorne. Kwiaty są rozdzielnopłciowe, ale występują na jednej roślinie.
To właśnie te kwiaty męskie tworzą charakterystyczne, zwisające kwiatostany, które zimują na pędach i później rozwijają pyłek. Kwiaty żeńskie pozostają ukryte w pąkach, więc łatwo je przeoczyć, choć są ważne dla późniejszego zawiązywania owoców.
Liście, pędy i kora leszczyny
Wygląd liści i pędów
Leszczyna jest najczęściej krzewem wielopędowym, choć niektóre odmiany i inne gatunki można prowadzić także w formie drzewa. Jej liście są szerokie, skrętoległe, zwykle miękko owłosione włoskami od spodu, a młode pędy i kora mają naturalny, lekko matowy wygląd. U wielu form blaszki osiągają wyraźnie dekoracyjne rozmiary i sporą długość.
Jesienne przebarwienia
W sezonie leszczyna wygląda spokojnie i naturalnie, ale jesienią potrafi mocno zmienić charakter. U części form liście jesienią przebarwiają się na żółto, a u odmian purpurowych długo utrzymują kolor na liściach. Właśnie dlatego leszczyna dobrze wpisuje się nie tylko w sady, lecz także w nowoczesne ogrody, także ogrody zimą, i kompozycje z trawami ozdobnymi oraz innymi trawami ozdobnymi do ogrodu.
Polecana roślinaOrzech laskowy leszczyna KATALOŃSKIZobacz roślinę →Owoce i orzechy laskowe
Leszczyna uprawiana jest dla jadalnych nasion zawartych w tzw. orzechach laskowych, które są bogate w białko, zdrowe tłuszcze, błonnik, witaminy i minerały.
Największą zaletą użytkową, jaką daje leszczyna, są oczywiście orzechy laskowe. Te owoce mają twardą skorupę, a z zewnątrz otaczają je zielone łuski, powstałe częściowo ze zrośnięcia okryw. W zależności od odmian i gatunku orzechy mogą być bardziej kuliste albo wydłużone.
Dojrzałe orzechy laskowe to smaczne owoce, które można jeść surowo albo wykorzystywać w kuchni. Są cenione nie tylko za smak, ale też za wartość użytkową. Właśnie przez takie zastosowanie leszczyna jest tak chętnie uprawiana.
Orzechy laskowe:
- są ważnym składnikiem w przemyśle spożywczym,
- zawierają dużo białka,
- są źródłem zdrowych tłuszczów,
- dostarczają błonnika,
- bogate są w witaminy i minerały (w tym fosfor).
Przeczytaj też
Więcej poradników o leszczynie i orzechach laskowych. Przesuń w bok →
Stanowiska słoneczne i odpowiednie gleby
Najlepiej sprawdzają się stanowiska słoneczne lub lekki półcień oraz gleby żyzne, przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne. Leszczyna poradzi sobie w przeciętnych warunkach, ale słabiej rośnie na glebach bardzo ciężkich albo skrajnie suchych. Dobre gleby przyspieszają wzrost, poprawiają owocowanie i pomagają budować zdrowe pędy.
Po wyborze odpowiedniego stanowiska i gleby, kolejnym krokiem jest prawidłowe posadzenie leszczyny oraz zapewnienie jej warunków do owocowania.
Podlewanie i pielęgnacja po posadzeniu
Jeżeli chcemy, by leszczyna rosła z powodzeniem, warto wybierać stanowiska słoneczne, osłonięte od mocnych wiatrów, i miejsca, gdzie gleby żyzne nie zalegają w wodzie. Po posadzeniu przydaje się regularne podlewanie, zwłaszcza w pierwszych sezonach i w okresach suchych. Pomocne bywają też wskazówki z działu porad ogrodniczych oraz wpisów o nawozach do traw ozdobnych, bo zasada dbania o żyzną glebę i rytm zasilania jest podobna dla wielu grup roślin.
Sadzenie i owocowanie leszczyny
Sadzonki leszczyny warto sadzić w miejscu docelowym od razu z myślą o szerokości, jaką osiągnie dorosły krzew. Młode rośliny powinny być dobrze ukorzenione, zdrowe i poprawnie sadzone na tej samej głębokości, na jakiej rosły w pojemniku. Takie sadzonki szybciej wchodzą w owocowanie i lepiej znoszą pierwsze sezony.
Samo owocowanie jest zwykle lepsze, gdy obok siebie rosną różne odmiany lub nawet dwa kompatybilne gatunki. Leszczyna pospolita dobrze zapyla się krzyżowo, dlatego kilka egzemplarzy daje często więcej niż pojedynczy krzew. W otoczeniu można dosadzać byliny, jeżówki czy kwiaty wieloletnie do ogrodu, żeby przestrzeń wokół była atrakcyjna przez cały sezon.
Cięcie leszczyny i usuwanie starych pędów
Prawidłowe cięcie leszczyny polega przede wszystkim na prześwietlaniu środka i odmładzaniu rośliny. Najważniejsze jest usuwanie starych, słabych albo krzyżujących się gałęzi oraz skracanie tych, które nadmiernie zagęszczają krzew. Dobrze wykonane cięcia poprawiają światło w koronie i wspierają owocowanie.
Przy pielęgnacji liczy się też systematyczne usuwanie odrostów i suchych części u nasady. W praktyce cięcia najlepiej ograniczyć do formowania i zdrowotnej korekty, bo zbyt mocne skracanie może osłabiać plon. Przy okazji warto obserwować, jak podobne zasady prowadzenia stosuje się przy najlepszych roślinach na żywopłot czy w kategorii roślin na żywopłot.
Drzewka owocowe i krzewy liściaste
Rośliny do sadu i ogrodu użytkowego. Przesuń w bok →
KategoriaDrzewka owocoweZobacz kategorięCzereśnia 'Schneidera Późna’Zobacz roślinę
Grusza 'Red Klapsa’Zobacz roślinę
Grusza 'Saphira’Zobacz roślinę
Grusza azjatycka 'Shinseiki’Zobacz roślinę
KategoriaKrzewy liściasteZobacz kategorięOstrokrzew Maksymowicza 'Kanehirae’Zobacz roślinę
Ostrokrzew karbowanolistny 'Stokes’Zobacz roślinę
Kalina wawrzynowataZobacz roślinęOdmiany ozdobne leszczyny w aranżacji
Wiele odmian leszczyny sadzi się nie tylko dla plonu, ale też dla wyglądu. Formy o purpurowych liściach, pokręconych pędach czy ciekawym pokroju dobrze prezentują się w nowoczesnych i naturalistycznych ogrodach. To dobry wybór dla osób, które lubią rośliny łączące dekoracyjność i funkcję użytkową.
Taką leszczynę łatwo zestawić z różami, budlejami, najpiękniejszymi bylinami wieloletnimi albo nawet z tulipanowcem – zobacz wpis o tulipanowcu – gdy planujemy większą kompozycję z wysokim drzewem i niższym tłem.
Rośliny owocowe i ozdobne
Nasze rośliny pochodzą z własnej szkółki działającej od 1995 roku, objętej nadzorem PIORiN i zrzeszonej w Związku Szkółkarzy Polskich.
Rośliny na żywopłot
Byliny
Drzewa liściaste
Trawy ozdobneWiktor Dąbrówka – Ogrodnik od dziecka i współzałożyciel wszystkodlaogrodu.pl, związany z rodzinną szkółką roślin w Brudzicach koło Radomska. Propagator ogrodnictwa w luźnej formie – pisze prosto i praktycznie, na podstawie doświadczeń ze szkółki, tak żeby każdy mógł od razu zabrać się do pracy w ogrodzie. Poznaj nas →
