Autor: Wiktor Dąbrówka, ogrodnik od dziecka, współzałożyciel wszystkodlaogrodu.pl · Opublikowano: · Zaktualizowano: · 7 min czytania
Jak zrobić kompost – chyba każdy z nas wie! Ale nie każdy wie, jak zrobić dobry kompost. Mijają tygodnie, a twój kompost nadal się nie rozkłada? Najpewniej popełniasz któryś z błędów, o których dziś opowiem. A własny kompost warto mieć, bo świetnie sprawdzi się w ogrodzie, a szczególnie w warzywniku.
Dlaczego warto mieć i stosować kompost?
- Poprawa struktury gleby: kompost poprawia strukturę gleby, dzięki czemu staje się ona bardziej luźna i przepuszczalna. To ułatwia rozwój korzeni roślin, poprawia przepuszczalność dla wody i zapewnia lepsze utrzymanie wilgoci w glebie – szczególnie na glebie piaszczystej i gliniastej.
- Dostarczenie składników odżywczych: kompost jest źródłem składników odżywczych, takich jak azot, fosfor, potas oraz wiele mikroelementów. Uwalniają się one stopniowo, w miarę rozkładu materii organicznej, co sprzyja zdrowemu wzrostowi i rozwojowi roślin.
- Ochrona środowiska: kompostowanie odpadów organicznych to ekologiczny sposób na pozbywanie się tych odpadów. Zamiast trafiać na wysypisko śmieci, odpady te przekształcają się w cenny nawóz, co pomaga zmniejszyć ilość odpadów i obciążenie środowiska.
- Zwiększenie zawartości próchnicy: dodanie kompostu do gleby zwiększa zawartość materii organicznej, co poprawia jej zdolność do zatrzymywania składników odżywczych i wody.
- Zdrowie gleby: kompost wprowadza do gleby korzystne bakterie i grzyby, które pomagają w rozkładzie resztek organicznych, poprawiając zdrowie i strukturę gleby.
♻️ Do kompostu i nawożenia:
Kompost w skrócie
| Co | Jak |
|---|---|
| Miejsce | półcień, na gruncie, osłonięte od wiatru |
| Warstwy | 20–30 cm, materiał zielony na przemian z brązowym |
| Wilgotność | ok. 50–60% – jak wyciśnięta gąbka |
| Napowietrzanie | przewracanie co kilka tygodni |
| Czas | zwykle 6–12 miesięcy, bez przewracania do 2 lat |
| Nie wrzucać | mięso, tłuszcz, chore rośliny, chwasty z nasionami |
Co dają poszczególne składniki?
- Fosfor: wpływa na rozwój systemu korzeniowego, kwitnienie, owocowanie i tworzenie nasion.
- Magnez: jest niezbędny do budowy chlorofilu, co jest kluczowe dla procesu fotosyntezy. Niedobór magnezu objawia się żółknięciem liści między nerwami (najpierw na starszych liściach) i słabszym wzrostem.
- Potas: jest istotny dla wzrostu roślin, wspiera kwitnienie i wpływa na gospodarkę wodną rośliny. Poprawia także odporność roślin na stres, taki jak zmiany temperatury, susza czy mróz.
- Azot: wspiera wzrost liści i pędów. Niedobór azotu prowadzi do bladego koloru i żółknięcia liści oraz spowolnionego wzrostu.
Ogólnie rzecz biorąc, stosowanie kompostu w ogrodzie jest zrównoważonym i ekologicznym podejściem do uprawy roślin, które przynosi wiele korzyści zarówno dla gleby, jak i dla środowiska. Porównanie kompostu z obornikiem znajdziesz we wpisie kompost czy obornik.
Nawozy
Nawozy naturalne i preparaty do gleby. Przesuń w bok →
KategoriaNawozyZobacz kategorię
BIOHUMUS EXTRA Warzywa 1L+20% gratis- NATURALNIE ZDROWE WARZYWAZobacz roślinę
HUMUS UP PLUS ROŚLINY OZDOBNE Z LIŚCI 500ml- NATURALNE WSPOMAGANIEZobacz roślinę
Przyspieszacz kompostowania BIOPONZobacz roślinę
Nawóz w piance do roślin kwitnących BIOPONZobacz roślinę
Nawóz Ukorzeniający BIOPON do 150 sadzonek!Zobacz roślinę
Nawóz do Magnolii BIOPON nawet na 25 roślinZobacz roślinęJak założyć kompostownik?
- Rozpocznij od umieszczenia kilku gałęzi na dnie kompostownika. Pomogą one w utrzymaniu cyrkulacji powietrza, co jest istotne dla procesu kompostowania. Kompostownik ustaw w półcieniu, bezpośrednio na ziemi, żeby mogły do niego wejść dżdżownice.
- Układaj warstwy różnych materiałów organicznych w kompostowniku. Obejmuje to resztki roślin, liście, skoszoną trawę, chwasty (bez nasion) i inne odpady organiczne. Warstwy te powinny mieć grubość około 20–30 cm – przekładaj materiał „zielony” (wilgotny, bogaty w azot) materiałem „brązowym” (suchym, bogatym w węgiel).
- Raz na jakiś czas warto dodać specjalny preparat zawierający korzystne bakterie, np. przyspieszacz kompostowania, lub kilka łopat dojrzałego kompostu. To przyspieszy proces rozkładu materiałów organicznych w kompostowniku.
- Pokryj warstwę odpadów cienką warstwą ziemi ogrodowej, na której będziesz tworzył kolejne warstwy kompostu. Kontynuuj ten proces, aż kompostownik zostanie zapełniony.
Jak pielęgnować kompost?
Utrzymywanie wilgoci
Kompostownik powinien być utrzymywany w odpowiedniej wilgotności. Warto w suche dni podlewać kompost, aby utrzymać wilgotność na poziomie około 50–60% – materiał powinien być wilgotny jak wyciśnięta gąbka. Jeśli kompost jest zbyt suchy, proces kompostowania może zwolnić lub nawet się zatrzymać. Jeśli jest zbyt mokry, może to prowadzić do nieprzyjemnego zapachu i gnicia beztlenowego. Dlatego warto kontrolować wilgotność kompostu i odpowiednio dostosowywać podlewanie.
Przewracanie kompostu
Aby przyspieszyć proces kompostowania i zapewnić równomierne rozkładanie się materiałów organicznych, warto regularnie przewracać kompost. Można to robić co kilka tygodni, przekładając materiały z jednej części kompostownika do drugiej. To pomoże w zapewnieniu równomiernego napowietrzenia i przyspieszeniu rozkładu odpadów.
Czas oczekiwania
Proces kompostowania może trwać od kilku miesięcy do około roku, a nawet dwóch, w zależności od rodzaju materiałów organicznych i warunków. Gotowy kompost ma postać ciemnej, gruzełkowatej masy podobnej do ziemi i pachnie jak leśna ściółka – nie ma już zapachu materiałów wyjściowych. Gotowy kompost można wykorzystać jako naturalny nawóz do gleby w ogrodzie albo do ściółkowania rabat.
Polecana roślinaPrzyspieszacz kompostowania BIOPONZobacz roślinę →Co wrzucać do kompostownika, a co nie?
Do kompostownika warto wrzucać różne organiczne odpady, które ulegają naturalnemu rozkładowi. Oto lista rzeczy, które można bezpiecznie kompostować:
- Obierki i resztki warzyw i owoców: pozostałości z obierania warzyw i owoców, takie jak skórki z ziemniaków czy resztki marchwi, są doskonałym materiałem do kompostu.
- Skoszona trawa: skoszona trawa z trawnika to świetny materiał do kompostowania. Nie wrzucaj jej jednak grubą warstwą naraz, ponieważ się zbija, gnije i wydziela nieprzyjemny zapach – mieszaj ją z liśćmi lub gałązkami.
- Liście: opadłe liście z drzew i krzewów są dobre do kompostowania. Mogą być osobną warstwą w kompostowniku, a większą ilość można przerobić na ziemię liściową.
- Gałęzie: gałęzie drzew i krzewów również mogą być kompostowane. Upewnij się, że są odpowiednio rozdrobnione.
- Fusy z kawy i herbaty: pozostałości po kawie i herbacie zawierają azot i nadają się do kompostowania.
- Sucha słoma lub siano: słoma i siano to świetne źródło węgla do kompostu. Pomagają zachować odpowiedni stosunek węgla do azotu.
- Papier i karton: niebarwiony papier i karton mogą być rozdrobnione i użyte jako materiał w kompostowniku. Unikaj jednak papieru lub kartonu z kolorowymi nadrukami, foliowanego lub lakierowanego.
Przeczytaj też
Więcej poradników o kompostowaniu. Przesuń w bok →
Rzeczy, które NIE powinny być wrzucane do kompostownika:
- Plastik, szkło, metal: te materiały nie ulegają biodegradacji i nie nadają się do kompostowania.
- Mięso, kości, tłuste produkty: produkty mięsne i tłuste odpady przyciągają szkodniki (np. szczury) i wydzielają nieprzyjemny zapach. Nie należy ich wrzucać do kompostownika.
- Chore rośliny i chwasty z nasionami: patogeny i nasiona chwastów mogą przetrwać w kompostowniku i zakazić nowe rośliny. Ostrożnie także z liśćmi orzecha włoskiego i dębu – rozkładają się bardzo wolno, więc dodawaj je tylko w niewielkiej ilości, wymieszane z innymi materiałami.
Jak przyspieszyć kompostowanie?
Przyspieszenie procesu kompostowania to dobre rozwiązanie, aby uzyskać gotowy kompost szybciej. Oto kilka sposobów, które mogą pomóc przyspieszyć ten proces:
- Dodanie nawozu azotowego: azot jest niezbędny dla mikroorganizmów rozkładających materiał organiczny w kompostowniku. Gdy w pryzmie przeważają suche, „brązowe” materiały, możesz dodać niewielką ilość nawozu azotowego, np. saletry, aby dostarczyć dodatkowego azotu.
- Rozdrabnianie materiału: rozdrobnienie materiału przeznaczonego do kompostowania, takiego jak gałęzie czy liście, pomaga mikroorganizmom szybciej rozkładać odpady.
- Podlewanie wodą z kompostem: dodawanie do pryzmy wody wymieszanej z dojrzałym kompostem wprowadza do kompostu korzystne mikroorganizmy, które przyspieszają rozkład materiału organicznego.
- Dodawanie ziół: niektóre zioła, takie jak krwawnik, rumianek, pokrzywa czy mniszek, tradycyjnie dodaje się do kompostu jako materiał bogaty w składniki mineralne. Możesz dodać te zioła do kompostu.
- Liście żywokostu lekarskiego: liście żywokostu są bogate w azot i potas i mogą przyspieszyć proces kompostowania.
- Dżdżownice: dżdżownice kompostowe, takie jak dżdżownica kalifornijska, przyspieszają proces kompostowania, przerabiając materiał organiczny na wermikompost.
- Szczepionka kompostowa: to preparat zawierający odpowiednie kultury bakterii i grzybów, które przyspieszają proces kompostowania. Możesz dodać go do kompostu, aby wprowadzić korzystne mikroorganizmy.
Rośliny owocowe
Drzewa i krzewy owocowe – kompost to dla nich świetna ściółka. Przesuń w bok →
FAQ – najczęściej zadawane pytania o kompost
Jak długo trwa kompostowanie?
Przy dobrym napowietrzeniu, wilgotności i mieszance materiałów zielonych i brązowych kompost bywa gotowy po 6–12 miesiącach. W pryzmie, której się nie przewraca, proces może trwać nawet 2 lata. Gotowy kompost jest ciemny, gruzełkowaty i pachnie ziemią.
Dlaczego kompost śmierdzi?
Najczęściej jest za mokry i za mało napowietrzony albo jest w nim za dużo skoszonej trawy. Pomaga przewrócenie pryzmy i dodanie suchego materiału: liści, słomy, rozdrobnionych gałązek czy kartonu.
Gdzie postawić kompostownik?
W półcieniu, w miejscu osłoniętym od wiatru, bezpośrednio na gruncie (nie na betonie), tak aby do pryzmy mogły wejść dżdżownice i mikroorganizmy z gleby. Warto zostawić dojście z taczką.
Kiedy stosować kompost w ogrodzie?
Najczęściej wiosną przed sadzeniem i siewem oraz jesienią, wymieszany z wierzchnią warstwą gleby. Dojrzały kompost można też rozkładać jako ściółkę pod drzewa, krzewy i byliny. Więcej o wiosennym nawożeniu przeczytasz w poradniku nawożenie wiosenne ogrodu.
Sklep Wszystko dla ogrodu
Jeśli masz wątpliwości przy wyborze roślin, w sklepie Wszystko dla ogrodu doradzimy bezpłatnie – sadzonki z własnej produkcji wysyłamy z gwarancją przyjęcia.
Wiktor Dąbrówka – Ogrodnik od dziecka i współzałożyciel wszystkodlaogrodu.pl, związany z rodzinną szkółką roślin w Brudzicach koło Radomska. Propagator ogrodnictwa w luźnej formie – pisze prosto i praktycznie, na podstawie doświadczeń ze szkółki, tak żeby każdy mógł od razu zabrać się do pracy w ogrodzie. Poznaj nas →


Artykuły ogrodnicze →
Nasiona i cebulki →
Rośliny owocowe →





Rośliny ozdobne

